Колдонулбай калган айыл чарба багытындагы жерлер

Jeenalieva
By Jeenalieva Июль 27, 2018 15:39

Колдонулбай калган айыл чарба багытындагы жерлер

1 Чүй облусу боюнча баардыгы 1301499 га айыл чарба жери бар. Анын ичинен айдоо жерлер 427372 га түзѳт, болбосо 320,0 миң га сугат, 107,3 миң га кайрак жерлери болуп саналат. 2018-жылга карата 418, 9 га жер аянты айдалып айыл чарба ѳсүмдүктѳрү себилген. Ал эми калган 8472 га жери:

  • 5413 га колдонулбай калган жерлер;
  • 1,0 миң гаайдалып эс алууга калтырылган жерлер (пары);
  • 59,0 гапитомник, кѳп жылдык ѳсүмдүктѳр жана токой тилкелери.

Коллегияда каралып жаткан үчүнчү маселе Чүй облусундагы колдонулбай жаткан жерлер. Чындыгында эле бул маселе эң орчундуу, учурдун талабы  экендигин баса белгилешибиз керек. Себеби тоолуу ѳлкѳдѳ айдоо жерлердин колдонулбай жатышын ар тараптан изилдеп, анализ жүргүзүп, колдонулбай жаткан жерлерди айдап-себүү алкагына киргизүү бирден бир милдет болуп саналат.

Айта кетишибиз керек, Чүй облусу боюнча колдонулбай калган жерлер жылдан жылга азайып баратат. Эгерде 2017-жылы колдонулбай калган жерлердин жалпы аянты 6593 га болсо, 2018-жылы 5413 га түздү, болбосо кыскарган аянт 1177 га болду.  Бул облус боюнча айдоо аянттарынын салыштырмалуу 1,3 % түзѳт.

Былтыркы жылга салыштырмалуу колдонулбай калган аянттарды кыскартуу иши Панфилов районунда жүргөн, тактап айтканда 1037 га жана Сокулук районунда 130 гажер аянттары кыскарган. Кыскаруунун негиздери болуп мамлекеттик фондунун айыл чарба жерлерин тышкы жана ички кардарларга  ижарага берилиши болуп саналат.

Бүгүнкү күндѳ колдонулбай калган жерлердин эң кѳбү Сокулук районунда 1637 га жана Жайыл районунда 963 га Токмок шаарында кѳп жылдардан бери колдонулбай калган аянт 108 га болуп турат.

Колдонулбай калган жерлердин 3268 га жер аянты мамлекеттик фондунун айыл чарба жерлери, 1745 га дыйкан, фермерлердин үлүш жерлери жана 400 га жарандардын жеке чарбадагы жерлери болуп саналат.

Айдоо аянттардын пайдаланылбай калуусунун негизги себептери, калктуу конуштан алыс болгондугу ошондой эле экономикалык негизсиздик, продукция алуу үчүн жумшалган акчанын кайтарымы жок болгондугу. Мына ушул жагдай пайдаланылбаган жердин 80-90 пайызын түзѳт.

Колдонулбай калган жерлер боюнча эң кѳйгѳйлүү маселе — бул  облустун дээрлик бардык райондорунда мыйзамсыз салынып кеткен үйлѳр ээлеп турган жер тилкелери. Бүгүнкү күндѳ ошондой жерлер отчёт боюнча айыл чарба багытындагы жерлер категориясында турат.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2014-жылдын 2-февралындагы №19-668 тапшырмасы, 2016-жылдын 11-ноябрындагы № 596  жана 2017-жылдын 20-июнундагы №369 буйруктарын аткаруу максатында ведомстволор аралык комиссия иштеп жалпы маалымат даярдаган.

Маалыматта Чүй облусу боюнча айыл өкмөттөрүнүн жер фондусунда айыл чарба багытындагы жер категориясында тургандыгына карабастан 3227,0 гажер тилкесине жеке менчик турак-жайлар курулуп кеткен, өндүрүш ишканалары курулуп эксплуатацияга берилип иштеп калса да жери өз учурунда трансформация болбой калган, ошондой эле электр жарыгын берүүчү чубалгылар өткөн түркүктөрдүн орду да мыйзамдаштырылбай бүгүнкү күндө талаш-тартыштарды жаратууда.

Өз багытында пайдаланылбай келе жаткан жер тилкелери 3227,0 га,  алардын ичинен  ичинен 3203,0 га сугат айдоо жери, 16,0 га көп жылдык өсүмдүктөр. 3227,0 га 1725 га үлүш жерлер, ал эми 1504 га жер тилкеси мамлекеттики болуп эсептелинет.

1994-жылга салыштырмалуу мындай чоң өзгөрүүлөрдүн болуш себеби, 2005-2008-жылдары өткөн системдик каттоодо ошол кездеги айыл өкмөт башчыларынын шалаакылыгы же билиминин жетишсиздигинен, ошондой эле мамлекеттик каттоо кызматкерлеринин ишке принципиалдуу мамиле жасабагандыгынан улам, каттоо кызматы түзүлгөнгө чейин айылды кеңейтүүгө карата берилген райондук аткаруу комитеттеринин чечимдери эске алынбастан көптөгөн турак-жайлар айыл чарба багытындагы жерлер категориясында калган.

Ал эмиАламүдүнрайонунда347,0 га жертилкесинде, Сокулукрайонунда 1581,2 га жертилкесиндежекетурак-жайларсалыныптурат. Бул жерлер жүргүзүлгөн инвентаризация документтеринде факт катары айыл чарба багытындагы жерлер категориясы макамын жоготуп калктуу конуштар болуп турат.

2018-жылдын 20-июнунда Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин сессиясында «Кыргыз Республикасынын айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө (Сугат айдоо жерлерин жарактуу жерлердин башка категорияларына жана түрлөрүнө которууга (трансформациялоого) мораторий киргизүүжөнүндө», «Жер участокторун которуу (трансформациялоо) жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамы» үчүнчү окуудан өтүп Мыйзам кабыл алынган.

Бул мыйзам Кыргыз Республикасынын Президенти тарабынан кол коюлуп күчүнѳ киргенден кийин ошол мыйзамдын негизинде айрым жер тилкелери «Калктуу конуштардын» жерлери категориясына ѳтүп колдонулбай калган жерлер орчундуу кыскаруусу күтүлүүдѳ.

Ошондой эле колдонулбай калган жерлерди кыскартуунун дагы бир жолу катары  айыл чарба багытында колдонууга ылайыгы жок жерлерге логистикалык борборлорду жана башка ѳндүрүш мекемелерин курууга аракеттер жүргүзүлүп жатат. Буга мисал, Ысык-Атарайонундагы Ивановка айыл аймагындагы  70,0 га кумдуу жер тилкесин жана Жайыл районундагы  Ак-Башат айыл аймагынан 165,0 га жертилкелерин трансформация жасоо боюнча документтер даярдалып Кыргыз Республиксынын Ѳкмѳтүнүн кароосуна жѳнѳтүлгѳн.

Чүй облусу боюнча колдонулбай калган жерлерди кыскартуу боюнча райондун жетекчилери, айыл ѳкмѳт башчылары менен бирдикте иштер мындан ары да улантылат.

Jeenalieva
By Jeenalieva Июль 27, 2018 15:39

Приемная кампания 2018

Парламент

Элдик медицина