Иш-кагаздар жана жарандардын кайрылууларынын аткаруучулук тартиби боюнча маалымкат

Jeenalieva
By Jeenalieva Февраль 4, 2019 09:25

Иш-кагаздар жана жарандардын кайрылууларынын аткаруучулук тартиби боюнча маалымкат

2  “2018-жылдын жыйынтыгы боюнча Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратында, райондук мамлекеттик администрацияларда, Токмок шаарынын мэриясында жана өз алдынча башкаруу органдарында расмий иш-кагаздар жана жарандардын кайрылууларынын аткаруучулук тартибинин абалы жөнүндө ” маселеси боюнча маалымкат

1. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратына (мындан ары — Аппарат) 2018-жылдын ичинде бардыгы болуп 2194 расмий иш кагаздар келип түшкөн (салыштырмалуу 2017-ж.-2146, 2016-ж. – 2566). Анын ичинен: ченемдик укуктук актылар 178 түздү (2017-ж.-263, 2016-ж. – 261).

2194 расмий иш кагаздарынын ичинен жогорку турган мамлекеттик органдардан 925 же 43% расмий иш кагаз келип түшкөн:

— Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинен – 30;

— КР Президентинин Аппаратынан — 47;

— КР Өкмөтүнүн Аппаратынан – 848;

— министирликтерден, мамлекеттик агенттиктерден, комитеттеринен – 454;

— облустук түзүмдүк бөлүмдөрдөн, райондук мамлекеттик администрациялардан, Токмок шаарынын мэриясынан жана башка мамлекеттик, жеке уюмдардан келип түшкөн каттардын жалпы саны – 815.

2018-жылдын ичинде Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн чечимдеринин долбоорлору макулдашууга баардыгы 133 каралды, анын ичинен 58 долбоор Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Аппаратынан түзмө түз, ал эми 75 долбоор Кыргыз Республикасынын министрликтеринен келген. (салыштырмалуу 2017-ж. – баардыгы 64 долбоор келген).

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратына келип түшкөн 2194 расмий иш кагаздардын ичинен 1465 иш кагаз көзөмөлгө алынган, 1318 (91%) өз мөөнөтүндө аткарылып, 67 (4.5%) иш кагаз мөөнөтүн бузуу менен аткарылган. 2019-жылдын 30-январына карата 2018-жылдын ичинде түшкөн 80 иш кагаздары аппараттын бөлүмдөрүндө аткарууда турат, алардын ичинен 21 ченемдик укуктук актыларды түзөт.

Отчеттук мезгилдин ичинде Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратынын 12 коллегия чечими кабыл алынып, баардыгы көзөмөлгө коюлуп, 9 чечиминин аткаруусу боюнча тиешелүү кызматтык кат дайындалган. Ал эми Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлү тарабынан 227 буюрма кабыл алынып, анын ичинен 37 көзөмөлгө коюлуп, 27 буюрма боюнча тапшырмалар 2018-жылдын ичинде өз иретинде көзөмөлдөн алынып, 10 буюрма аткарууда.

Райондук мамлекеттик администрацияларына жана Токмок шаарынын мэриясына 2018-жылдын ичинде бардыгы болуп 14373 расмий иш кагаздары келип түшкөн, бул 2017-жылга караганда 807 иш кагазга аз (2017-ж. – 15180). Алардын ичинен: 1727 ченемдик укуктук актылар, 8656 жогорку турган органдардын каттары, 3990 иш кагаз райондук, шаардык түзүм бөлүмдөрүнүн, айыл аймактарынын жана башка уюмдардын каттары түздү. Жалпы иш кагаздын ичинен 11864 же 82% иш кагаздар көзөмөлгө алынган, 11314 өз мөөнөтүндө аткарылган, 20 иш кагаз мөөнөтүн бузуу менен, 27 мөөнөтүн узартуу менен аткарылып, 503 иш кагаз аткарууда.

Эң көп расмий иш кагаздардын саны Токмок шаарынын мэриясында (2204), Сокулук (2389) жана Ысык-Ата (2187) райондук мамлекеттик администрацияларында, эң азы Кемин (1266), Панфилов (1176) жана Аламүдүн (973) райондук мамлекеттик админстрацияларына келип түшкөн. Андан тышкары, Чүй, Ысык-Ата жана Москва райондорунун айыл өкмөттөрүнө 2018-жыл ичинде келип түшкөн расмий иш кагаздарынын саны боюнча 10-15% көбөйгөндүгү, ал эми Кемин, Аламүдүн, Сокулук, Жайыл райондорунун айыл өкмөттөрүндө 3-8% азайгандыгы байкалган.

1.2 Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратына келип түшкөн жарандардын кайрылуулары тууралуу

2018-жылдын жыйынтыгы боюнча Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратына баардыгы болуп жарандардын 977 кат жүзүндөгү (электрондук) кайрылуулары келип түшкөн. 2017-жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу жарандардын кайрылууларынын саны 221 же 23% көбөйгөнү байкалган (2017-ж. –756).

Кат жүзүндөгү (электрондук) кайрылуулардын эң көп саны Аламүдүн – 277 же 28%, Сокулук – 227 же 23%, Ысык-Ата райондорунун -120 же 12% жашоочуларынан келип түшкөн. Бишкек шаарынын жана Кыргыз Республикасынын башка региондорунун тургундарынан – 81 (8%) кайрылуулар келип түшкөн. Аз келип түшкөн кайрылуулардын саны Жайыл, Чүй, Москва, Панфилов, Кемин райондорунан жана Токмок шаарынан (2-6%).

Отчеттук мезгилдин ичинде жарандардын кайрылууларынын 689 же 71% жогорку мамлекеттик органдардан келип түшкөн, анын ичинен:

КР Президентинин Аппаратынан- 235 (24%);

КР Жогорку Кеңешинен – 26 (3%);

КР Өкмөтүнүн Аппаратынан -428 (44%), анын ичинен 22 кайрылуу Кыргыз Республикасынын Президентинин Аппараты тарабынан КР Өкмөтүнүн Аппаратына жиберилген.

Ошондой эле, КР Акыйкатчысынан -3, министрликтерден жана ведомстволордон – болгону 2, жарандардан түздөн -түз – 283 же 29 % кат жүзүндөгү (электрондук) кайрылуулар келип түшкөн.

Келип түшкөн 977 кат жүзүндөгү (электрондук) кайрылуулардын 972 көзөмөлгө алынып, 958 өз мөөнөтүндө, 13 кайрылуу мөөнөтүн кечиктирип каралган, мөөнөтүн узартуу менен – 56 кайрылуу кат каралды, 1 арыз аткарууда турат. Бир кайрылуу анонимдүү түрдө болгондуктан көзөмөлдөн алынган, 1 кайрылуу маалымат иретинде келип түшкөн, 3 кайрылуу арыз ээси тарабынан кароону токтотуу жөнүндө арыз менен кайрылган. Кайрылуулардын кайрадан келип түшкөн саны 68 (7%) түзөт.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн буюрмасынын негизинде келип түшкөн 22 кайрылуу боюнча 13 тийиштүү түзүмдөрдүн жооптуу кызматкерлери курамында турган комиссиялар түзүлгөн, алар жерине барып арыз ээлеринин катышуусу менен маселелерди чечип жана түшүндүрүү иштери жүргүзүлгөн.

Жарандардын кайрылууларындагы маанилүү маселелер болуп, жер маселеси – 160 (16%), социалдык кызматтардын иши, жеңилдиктер жана материалдык жардам көрсөтүү жөнүндө – 130 (13%), батир же жеке турак-жай куруу үчүн жер тилкесин бөлүп берүү жөнүндөгү – 124 (12,6%), коммуналдык турмуш –тиричилик жактан тейлөө маселелери тууралуу, таза суу жана электр энергиясы менен камсыздоо боюнча- 154 (16%), кызмат абалынан кыянаттык менен пайдалануу, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын иштери тууралуу маселелер – 95 (10%) саналат.

Ошондой эле, жолдордун абалы тууралуу -35, Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин маселелери жөнүндө -23, транспорттун иштөөсү- 20, эмгектик талаш-тартыштар жөнүндө- 15, билим берүү маселелери жөнүндө -26, маданият тармагындагы маселелер боюнча -9, курулуш жана архитектура тармагындагы маселелер боюнча- 50, экология жана жаратылыш коргоо маселелери жөнүндө- 28 жана башка маселелер боюнча кайрылуулар келип түшкөн.

Электрондук почта аркылуу болгону 100 кайрылуу келип түшкөн, анын ичинен аппараттын расмий электрондук почтасынын сhuyregion@gmail.com дарегине 98 , интернет портал kattar.kg аркылуу -2 кайрылуу катталып, баары көзөмөлгө алынып, кайрылуунун ээлерине мыйзам чектелген мөөнөтүндө кат жүзүндө жана электрондук почта аркылуу жооп берилген.

Бекитилген графикке ылайык жума сайын, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратынын жетекчилери тарабынан жарандарды жеке маселелер боюнча кабыл алуу жүргүзүлүп турат. Өткөн мезгилдин аралыгында расмий катталган 371 жаран жеке кабыл алууларда болду, анын ичинен: 311 жарандарга жеринде тийиштүү түшүндүрүүлөр жана сунуштар берилген. Көзөмөлгө алынган 60

кайрылунун ичинен 52 жаранга кат жүзүндө түшүндүрмө берилди, 4 кайрылуу оң чечилди, арыз ээлерине маселени чечүүдөн баш тартылган- 4.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Кыргыз Республикасынын Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлү жеке маселелер боюнча 164 жарандарды кабыл алды, биринчи орун басары- 134, орун басары- 55, аппарат жетекчиси- 18.

Отчеттук мезгилдин ичинде Кыргыз Республикасынын Премьер-министринин коомдук кабылдамасына 93 жаран кайрылган, “ишеним телефону” боюнча 14 оозеки кайрылуу болду. Маселелердин мүнөзү: жер маселелери боюнча, материалдык жардам берүү жөнүндө, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын иштерине даттануу, коммуналдык турмуш –тиричилик жактан тейлөө маселелери тууралуу, жеке кабыл алуу боюнча ж.б. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппараты, райондук мамлекеттик администрациялары жана Токмок шаарынын мэриясы тарабынан маселелерди чечүү үчүн тиешелүү иш жүргүзүлүп, арыз ээлерине көрсөтүлгөн маселелери боюнча кат жүзүндө жана оозеки түшүндүрмөлөр берилген.

Жарандардын кайрылууларын кароо тартиби жөнүндөгү маалымат ар бир жарым жылдын жыйынтыктары менен облустук жалпыга маалымдоо каражаттары аркылуу коомчулукка маалымдалат.

Райондук мамлекеттик администрациялардын жана Токмок шаарынын мэриясынын алкагында:

2018-жылдын жыйынтыгы боюнча Чүй облусунун райондук мамлекеттик администрацияларынын жана Токмок шаарынын мэриясынын кароосуна баардыгы болуп жарандардын 3646 кат жүзүндөгү (электрондук) кайрылуулары келип түшкөн, бул 2017-жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу (2987) 659 кайрылууга же 18% көбөйгөн.

Көзөмөлгө 3644 кайрылуулар алынган, анын жалпы санынан келип түшкөндөрү жана каралгандары:

— Аламүдүн раймамадминистрациясы – 614 (2017-ж.- 398);

— Ысык-Ата раймамадминистрациясы–313 (2017-ж.- 297);

— Чүй раймамадминистрациясы– 120 (2017-ж.-138);

— Кемин раймамадминистрациясы– 172 (2017-ж.- 119);

— Сокулук раймамадминистрациясы–954 (2017-ж. -726);

— Москва раймамадминистрациясы– 290 (2017-ж.- 234);

— Жайыл раймамадминистрациясы– 223 (2017-ж.- 224);

— Панфилов раймамадминистрациясы–73 (2017-ж.- 55);

— Токмок шаарынын мэриясы –887 (2017-ж. -796).

Былтыркы жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу келип түшкөн каттардын жана кайрылуулардын саны Аламүдүн (35%), Сокулук (24%)

Ысык-Ата (5%), Кемин (31%), Панфилов (24%), Москва райондорунда (19%) жана Токмок шаарынын мэриясында (10%) көбөйгөн.

Көзөмөлгө алынган 3644 кат жүзүндөгү (электрондук) кайрылуулардын:

* мөөнөтүндө каралгандары –3532 же 97%;

* мөөнөттөрү узартылып каралгандары – 109 же 3%;

* мөөнөттөрү бузулгандары — 18 (Аламүдүн РМА-3, Москва РМА-13, Токмок шаарынын мэриясы- 2)

Кайрылууларды кароонун жыйынтыгы боюнча:

— оң жагына чечилгендери – 881 же 24%;

— түшүндүрмө берилгендери — 2533 же 70%;

— баш тартылгандары –136 же 4%.

2018-жылдын жыйынтыгы боюнча Чүй облусунун райондук мамлекеттик администрацияларына, Токмок шаарынын мэриясына болгону 117 электрондук кайрылуулар келип түшкөн, анын ичинен: интернет портал www.kattar.kg аркылуу -8, расмий электрондук даректерине – 109.

Жарандардын кайрылууларындагы негизги маселелери: жер боюнча маселелери – 799 (22%), социалдык кызматтардын, жеңилдиктер жана материалдык жардамдар тууралуу – 483 (13%), батир же жеке турак-жай куруу үчүн жер тилкесин бөлүп берүү жөнүндөгү -283 (8%), коммуналдык-турмуш-тиричилик көйгөйлөрү, жылуулук жана энергетикалык маселелер- 304 (8%), Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин маселелери боюнча- 99 (2,7%), кызмат абалынан кыянаттык менен пайдалануу, жергиликтүү өз алдынча башкаруу (ЖӨАБ) органдарынын иштери тууралуу маселелер – 102 (3%). Ошондой эле, транспорт маселеси – 39, жолдорду оңдоо- 71, курулуш -62, маданият-12, билим берүү-27, саламаттыкты сактоо тармактагы маселелер — 18, дыйкан жана айыл чарба маселеси– 67, кичи жана орто бизнес- 28, туризм, спорт жана жаштар маселелери – 18, экология, жаратылыш коргоо – 30 жана башка маселелер боюнча келип түшкөн.

Отчеттук мезгилдин ичинде Чүй облусунун райондук мамлекеттик администрациясындагы коомдук кабылдамаларына баардыгы болуп 137 жаран кайрылган, анын ичинен: Ысык-Ата РМА-60, Сокулук РМА-44, Москва РМА- 17, Аламүдүн РМА-16.

Ал эми, райондук мамлекеттик администрацияларына “ишеним телефон” аркылуу баардыгы — 85 оозеки кайрылуулар катталып, анын ичинен: Ысык-Ата РМА -40, Аламүдүн РМА — 31, Сокулук РМА- 11, Москва РМА- 2, Жайыл РМА-1.

Токмок шаарынын мэриясынын “146- ишеним телефонуна” – 9842 оозеки кайрылуу келип түшкөн, анын ичинен: оң чечилгени- 4756, түшүндүрмө берилгендери- 4934, баш тартканы- 152.

Отчеттук мезгилде райондордун жана Токмок шаарынын жетекчилери тарабынан жеке маселелер боюнча 1880 жаран кабыл алынган, алардын

ичинен оң чечилгени -892 же (47%), түшүндүрмө берилгендери -958 же (51%), баш тартылгандары -28 (1, 4%), 2 кайрылуу аткарууда турат.

2018-жылдын ичинде аткаруучулук тартибинин абалы боюнча маселе Кемин, Ысык-Ата, Сокулук, Москва, Жайыл райондук мамлекеттик администрацияларынын жана Токмок шаарынын мэриясынын коллегия отурумдарында, аппарат кеңешмелеринде каралып, тиешелүү чараларды колдонуу менен бирге бир нече тапшырмалар берилген. Андан тышкары, Аламүдүн жана Панфилов райондук мамлекеттик администрацияларында аткаруучулук тартибинин маселеси 2018-жылдын жыйынтыктары боюнча 2019-жылдын январь айында өткөрүлгөн коллегия отурумунда каралды.

2. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратынын коллегиясында “2018-жылдын жыйынтыгы боюнча Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратында, райондук мамлекеттик администрацияларда, Токмок шаарынын мэриясында жана өз алдынча башкаруу органдарында расмий иш-кагаздар жана жарандардын кайрылууларынын аткаруучулук тартибинин абалы жөнүндө ” маселеси боюнча маалыматты сапаттуу жана өз убагында даярдоо максатында Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн 2018-жылдын 21-январындагы № 5-б буюрмасынын негизинде Чүй облусунун 8 райондук мамлекеттик администрацияларында (Панфилов, Жайыл, Москва, Сокулук, Аламүдүн, Ысык-Ата, Чүй, Кемин), 5 шаарынын мэриясында (Токмок, Кара-Балта, Шопоков, Кемин, Орловка) жана 9 айыл өкмөттөрүндө (Жайыл районундагы Ак-Башат, Москва районундагы Беловодск, Александровка, Сокулук районундагы Крупская атындагы, Сокулук, Аламүдүн районундагы Маевка, Байтик, Таш-Дөбө, Чүй районундагы Чүй айыл өкмөтү) иш кагаздарынын жүргүзүүсү боюнча мониторинг жүргүзүлгөн.

2018-жылдын жыйынтыктары боюнча жергиликтүү мамлекеттик администрацияларында, Токмок шаарынын мэриясында жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарында аткаруучулук тартиптин «Жарандардын кайрылууларын кароо тартиби жөнүндө» Кыргыз Республикасынын мыйзамын, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 23-июлундагы № 517-токтому менен бекитилген иш кагаздарын жүргүзүү боюнча Типтүү нускамасына ылайык иш кагаздарын алып баруусун, Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан токтомдор жана буюрмалар менен бекитилген мамлекеттик программаларынын, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратынын коллегия чечимдеринин, ички иш пландардын аткаруу жана ишке ашыруу боюнча иликтөө, мониторинг иштери жүргүзүлүп, төмөнкү кемчиликтер табылды:

— баардык райондук мамлекеттик администрацияларында жана Токмок шаарынын мэриясында келип түшкөн расмий иш кагаздар, жарандардын кайрылуулары автоматташтырылган “АСКИД” программасы аркылуу катталып, көзөмөлдөө иштери жүргүзүлөт. Ал эми 2017-жылда Чүй облусунун айыл өкмөттөрүнө АСКИД программасы орнотулганына карабастан, айрым айыл өкмөттөрүндө бул программаны техникалык себептеринен иштетилбейт (Панфилов районундагы Орто а/ө, Москва районундагы Александровка, Сретенка, Беш-Терек а/ө, Аламүдүн районундагы Байтик, Таш-Дөбө, Таш-Мойнок, Октябрь, Ак-Дөбө, Ысык-Ата районундагы Ивановка, Туз, Юрьевка, Узун-Кыр, Люксембург, Сын-Таш, Ак-Кудук, Жээк, Кең-Булуң а/ө, Чүй районундагы Искра, Сайлык а/ө, Кемин районундагы Кемин ш. мэриясында, Көк-Ойрок, Чоң Кемин, Ильич, Кара-Булак, Кызыл-Октябрь а/ө).

— Типтүү нускаманын 27-пунктун бузуу менен кириш кагаздарын каттоодо каттоо штампы колдонулбай, кириш номерлери кол жазуу аркылуу катталганы кездешти: мисалы, Москва районуна караштуу Александровка жана Беловодск айыл өкмөттөрүндө;

— Типтүү нускаманын 66-пунктун бузуу менен иш кагаздарды маселенин логикалык ырааттуулугуна жараша өзүнчө көктөмөлөргө түзүлүшү талап болсо, айрым айыл өкмөттөрүндө иш кагаздардын баардыгы бир көктөмөдө (дело) топтолгондугу аныкталды (жогору мамлекеттик органдардын чечимдери, буюрмалары, райондук мамлекеттик администрацияларынын тапшырмалары, аймактык түзүмдөрдун каттары, жарандардын кайрылуулары жана б.). Бул практика Кемин районундагы Кемин жана Орловка ш. мэрияларында, Москва районундагы Александровка а/ө, Аламүдүн районундагы Таш-Дөбө, Маевка а/ө тарабынан колдонууда;

— Типтүү нускаманын 15-пунктун бузуу менен Кемин шаарынын мэри тарабынан “резолюцияга” коюлган негизги талаптарынын бири болгон аткаруучуга берилген тапшырманын мазмунун, аткаруу мөөнөтү коюлбай, райондук мамлекеттик администрациянын аткарууга жиберилген иш кагаздарынын талабын аткарбай, аткаруучу жагынан таанышуу же иште колдонуу үчүн гана алынган (2018-ж.05.03. кир.№64, 2018-ж. 23.05. кир.№118, 25.06. кир.№144, 18.07.кир.№156,160,, 26.09.кир. №200, 27.12.кир.№ 279);

— Типтүү нускаманын 13-21-пункттарына ылайык, айыл өкмөттөрүндө документтин бланкаларында милдеттүү реквизиттери толугу менен толтурулбай же кат жиберүүдө бирдиктүү форма жок болуп (шрифтер жана тамганын өлчөмү ар кандай жазылат, жооптордун каттоо номерлерине ж/а даталарына шилтеме толтурулбайт, аткаруучунун аты жөнү, телефону жазылбайт), жогору турган мамлекеттик органдарга, мамлекеттик жана жеке уюмдарга, жарандарга маалымат/жооптор ар кандай түрдө берилгендиги кездешти;

— Типтүү нускаманын 44-пунктун бузуу менен каралган баардык айыл өкмөттөрүндө айыл башчынын жер жана акча каражат берүү маселелери

боюнча буюрмалары бирден ашык нускага (подлинник) колу, мөөрү коюлуп, катталып, жер адисине же башкы эсепчиге берилгендиги аныкталган. Андан тышкары, Типтүү нускаманын 22-23-пункттарын бузуу менен айыл өкмөтүнүн башчысы тарабынан чыгарылган буюрмалары макулдашуу жол-жобосун колдонбой, айыл өкмөтүнүн башчысынын же мэрдин кол коюсу менен чектелген (Беловодский, Крупская а. а/ө, Орловка ш.мэриясы);

— арыз ээлерине жоопторду почта аркылуу жиберүү же кат-кабар реестр колдонуу боюнча Типтүү нускаманын 41-пунктун бузуу менен жарандарга оозеки түрүндө билдирүү берип (телефон аркылуу), арыз ээлери өздөрү жоопторду эч жерге кол койбой алып кетишет, каттар таратылуучу реестринде же журналында белгиленбейт (Москва районунун Александровка а/өкмөтүндө);

— «Жарандардын кайрылууларын кароо тартиби жөнүндө» Кыргыз Республикасынын мыйзамынын 9-беренесиндеги 3-пунктунда жарандардын кайрылуулары мамлекеттик органдын жетекчиси тарабынан жеке кароосу талап кылынган болсо, Кара-Балта шаарынын мэри тарабынан каралбай, жарандарынын кайрылуулары вице-мэр Э.Орозбаков тарабынан муниципалдык менчик бөлүмүнүн башчысынын милдетин аткаруучу А.Элебесовтун кароосуна жазылып, ал эми жарандарга жоопту А.Элебесов өз колу менен берилгендиги тастыкталды.

3. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратынын коллегияларынын чечимдеринин аткарылышы тууралуу

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн 2017-жылдын 29-декабрындагы №313-б жана 2018-жылдын 6-августундагы №165-буюрмаларына ылайык, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн Аппаратынын биринчи жана экинчи жарым жылдыгына коллегиянын иш пландары бекитилген.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратынын коллегиясынын иш планына ылайык, 2018-жылдын жыйынтыгы менен 4 кезектеги коллегиянын отуруму өткөрүлүп, 14 маселе каралган.

Коллегияда каралган маселелер боюнча тийиштүү чечимдер кабыл алынган жана протоколдук тапшырмалар берилген.

Жергиликтүү райондук мамлекеттик администрацияларга жана Токмок шаарынын мэриясына келип түшкөн коллегиялардын чечимдери каттоого алынып, ишке ашыруу боюнча тийиштүү иштерди жүргүзүү менен чечимдердин аткарылышы боюнча маалыматтар белгиленген мөөнөттө Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратынын тийиштүү бөлүмдөрүнө берилүүдө.

2018-жылдын 12 айына карата райондук мамлекеттик администрацияларында жана Токмок шаарынын мэриясында 55 коллегия отуруму өткөрүлгөн. Аларда 162 маселе каралган, анын ичинен: 58 экономикалык, 49 социалдык, 29 райондук кызматтардын жана айыл аймактарынын иштери боюнча жана 34 башка “Ар кандай” маселелер боюнча каралган.

Белгилеп кетүүчү жагдайлардын бири райондук мамлекеттик администрацияларынын жана Токмок шаарынын мэриясынын коллегияларынын чечимдери жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары тарабынан аткарылыштары көзөмөлгө алынбай калынууда.

Ошондой эле облустук коллегиянын чечимдеринин аткарылышы тууралуу маалыматтар райондук мамлекеттик администрациялар тарабынан кылдаттык менен анализдөө иштери жүргүзүлбөй, тийиштүү деңгээлде көзөмөлгө алынган эмес.

Москва районунун Александровка айыл аймагында коллегиялык чечимдери иш кагаздарында жок болуп, жооптуу катчысы тийиштүү иш кагаздарын көрсөтө алган жок. Беловодское айыл аймагы тарабынан болсо, облустук коллегиянын чечимдеринин аткарылышы тийиштүү денгээлде эмес.

Орловка жана Кемин шаарларынын мэриялары тарабынан облустук коллегиянын чечимдери аткарууга алынган, бирок толук эмес.

Чүй районунун Чүй айыл аймагы тарабынан коллегиялык чечимдер, расмий иш кагаздар жана укуктук-ченемдик актылары аткарууга алынган, маалыматтар берилген, бирок толук эмес.

Ал эми Аламүдүн райондук мамлекеттик администрациясы тарабынан аткарууга алынган. Таш-Дөбө жана Маевка айыл аймактары тарабынан аткарууга толук эмес алынган. Байтик айыл аймагы расмий иш кагаздарын, укуктук-ченемдик актыларын жана облустук коллегиянын чечимдеринин аткарылышы боюнча маалыматтарды көрсөтүп бере алышкан жок.

Сокулук райондук мамлекеттик администрациясы жана Шопоков шаарынын мэриясы тарабынан облустук коллегиянын чечимдери аткарууга алынган. Крупский атындагы айыл аймагы, Сокулук айыл аймагы тарабынан дагы аткарууга толук алынган эмес.

Андан тышкары, Ысык-Ата райондук мамлекеттик администрациясы тарабынан Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратынын коллегиясынын чечимдери аткарууга алынган.

Жайыл райондук мамлекеттик администрациясы тарабынан Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн Аппаратынын коллегиялык отурумунун чечимдери аткарууга алынган. Ак-Башат айыл аймагы менен Кара-Балта шаарынын мэриясы тарабынан да чечим аткарууга алынып, жооптору Жайыл райондук мамлекеттик администрациясына берилген.

Панфилов райондук мамлекеттик администрациясы тарабынан да облустук коллегиянын чечимдери аткарууга алынып, маалыматтар берилген.

Белгилеп кетүүчү маселелердин бирден бири болуп, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратынын коллегиялык отурумунун чечимдеринде, райондук мамлекеттик администрация башчыларына, Токмок шаарынын мэрине, тиешелүү суроолор боюнча түзүмдүк бөлүмдөргө, башкармалыктарга жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына (макулдашуу боюнча) тапшырмалар так белгиленип, аткарууга берилет, бирок, райондук мамлекеттик администрациялар тарабынан облустук коллегиялык отурумдун чечимдери көп учурларда жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына жетпей калууда.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Аппаратынын тапшырмасына жана облустун регламентинин Жобосуна ылайык, коллегиялардын иш пландарын, чечимдерин бир нукка келтирүү менен бирге тийиштүү райондук түзүмдүк бөлүмдөр, башкармалыктар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары тарабынан аткарылышын көзөмөлгө алынуусу зарыл.

3.1 Жергиликтүү мамлекеттик администрациялардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын иш пландары тууралуу

Райондук мамлекеттик администрациялардын жана Токмок шаарынын мэриясынын иш пландары түзүлүп, бекитилген. Бирок, ошого карабастан кемчиликтер дагы аныкталды.

Алсак, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн 2018-жылдын 12-апрелиндеги № 91 Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратынын документтер менен иштөө регламентине ылайык, райондук мамлекеттик администрациялары жана Токмок шаарынын мэриясы тарабынан түзүлгөн иш пландарынын аткарылышы тууралуу маалыматтар, көзөмөлдөн алынган эмес.

Ошондой эле, иш пландын аткарылышы боюнча райондук мамлекеттик администрацияларынын жана Токмок шаарынын мэриясынын жалпы бөлүмдөрү жана тиешелүү бөлүм, сектор башчылары тарабынан көзөмөл жүргүзүлбөгөндүгү аныкталды. Себеби, райондук мамлекеттик администрацияларынын аппарат жетекчилери тарабынан көзөмөлгө алуу иштери тиешелүү деңгээлде жүргүзүлбөй келүүдө.

Андан тышкары, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдардын иш пландарын кароо учурунда, Кыргыз Республикасынын Президентинин Жарлыктарын, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтомдорун жана буюрмаларын, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратынын буюрмаларын камтыбастан күнүмдүк өздөрүнүн функционалдык милдеттерин көрсөтүп, бекитүү менен чектелип иш план

Ошол себептен, айыл аймактардын иш пландарынын аткарылышы боюнча айыл аймак башчылары жана жооптуу катчылары тарабынан иш жүргүзүлбөгөндүгү анык болду.

4. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтомдору жана буюрмалары менен бекитилген негизги мамлекеттик программалар, иш чаралардын аткарылышы жөнүндө:

4.1 Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн 2017-жылдын 6-сентябрындагы “Турак жайга муктаж болгон жетим балдарды жана ата-энесинин камкордугунан ажыраган балдарды турак жай менен камсыздоо жөнүндө” № 195-р буюрманын аткарылышы:

Турак жайга муктаж болгон жетим балдарды жана ата-энесинин камкордугунан ажыраган балдарды турак жай менен камсыздоо жөнүндө суроосун Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппараты бир нече ирет жыйындарда карап, райондук мамлекеттик администрацияла башчыларына, Токмок шаарынын мэрине жана алардын орун басарларына, райондук түзүмдүк бөлүмдөрдүн башчыларына тийиштүү тапшырмалар берилген (2017-жылдын 31-майынан №Пр-13, 2017-жылдын 8-августунан №СА-07/399, 2017-жылдын 6-сентябрындагы “Турак жайга муктаж болгон жетим балдарды жана ата-энесинин камкордугунан ажыраган балдарды турак жай менен камсыздоо жөнүндө” № 195-р буюрмасы, 2017-жылдын 18-сентябрынан №Пр-24).

Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн буюрмасына ылайык, райондук мамлекеттик администрациялар жана Токмок шаарынын мэриясы өздүк буюрмаларын чыгарып, аткарууга алышкан. Буюрманын негизинде иштелип чыккан иш-чаранын кээ бир пунктары аткарууга алынбай калууда. Ошондой эле, көп учурларда райондук мамлекеттик администрациялар буюрманын чейрек сайын аткарылышы боюнча маалыматтарды анализдөө иштерин жүргүзбөй жана кылдаттык менен карабай эле берүүдө.

Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары тарабынан да тескемелер чыгарылып, иш-чара пландары бекитилген. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратына чейректик маалыматтары райондук мамлекеттик администрациялар аркылуу берилген. Бирок, бекитилген иш-пландын пунктарын аткаруу боюнча конкреттүү иш чаралар жүргүзүлгөн эмес.

Ал эми Москва районунун Александровка айыл аймагы Кыргыз Республикасынын токтомдорун, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн буюрмаларынын аткарылышы тууралуу маалыматтарын көрсөтө алышкан жок. Былтыркы жылга салыштырмалуу Александровка айыл аймагында эч кандай өзгөрүүлөр болгон эмес. Ошону менен бирге Москва райондук мамлекеттик

администрациясынын жетекчилери тарабынан тийиштүү деңгээлде көзөмөлгө алынган эместиги байкалууда.

4.2 Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2016-жылдын 30-сентябрындагы № 518 “Кыргыз Республикасына көчүп келүүчү этностук кыргыздарга жана кайрылмандарга көмөк көрсөтүү боюнча 2017-2022-жылдарга Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн “Кайрылман” программасын бекитүү жөнүндө” токтомунун ишке ашырылышы тууралуу.

Райондук мамлекеттик администрациялар жана Токмок шаарынын мэриясы тарабынан иш-чаралар планы буюрмалары менен бекитилип, аткарууга алынган.

Токтомдун аткарылышы боюнча маалыматтарды Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн Аппаратына чейрек сайын берилишин камсыз кылышат.

Бирок, иш-чаранын планын толук көлөмдө ишке ашыруу боюнча мониторинг, анализдөө иштери тиешелүү деңгээлде жүргүзүлбөй, аткарылышы көзөмөлгө алынбай маалыматтар кылдаттык менен каралбай берилүүдө.

Райондордун айыл аймактарында укуктук кеңештерди берүү, маалыматтык-түшүндүрүү иштери тиешелүү түрдө жүргүзүлгөн эмес. Ошондой эле Кыргыз Республикасынын Чүй облусуна көчүп келген этностук кыргыздарга, кайрылмандарга көмөк көрсөтүү боюнча программаны жүзөгө ашыруунун жүрүшү жөнүндө маалыматтар райондук гезиттерде чагылдырылган эмес.

Ошондой эле, баса белгилеп кетүүчү маселелердин бирден бири жергиликтүү мамлекеттик администрациялардын кызматкерлери жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын ортосунда кызматтык байланыштын жоктугун белгилеп кетсе болот.

4.3 Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн “2015-2020-жылдарга Кыргыз Республикасынын диний чөйрөдөгү мамлекеттик саясатынын концепциясын ишке ашыруу боюнча иш-аракеттер Планынын бекитүү жөнүндө” 2015-жылдын 9-июлундагы № 315-буйругун жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн 2015-жылдын 27-июлундагы №144-б буюрмасынын аткаруу максатында райондук мамлекеттик администрациялар тарабынан бекитилген тартипте (квартал сайын) иш-аракеттер планынын аткаруусу боюнча тиешелүү маалыматтар өз убагында берилип турат.

Бирок, айта кетсек, Токмок шаарынын мэриясы, Кемин, Орловка шаарынын мэриялары (Кемин району), Беловодск айыл аймагы (Москва району), Маевка, Байтик айыл аймактары (Аламүдүн району), Сокулук жана Крупский атындагы айыл аймактары (Сокулук району) № 144-буюрманын иш-аракеттер планын толук аткарууга алышкан эмес. (кварталдык отчеттору толук эмес).

Ал эми, Чүй айыл аймагы (Чүй району), Александровка айыл аймагы (Москва району), Кара-Балта шаарынын мэриясы (Жайыл району), Таш-Дөбө айыл аймагы (Аламүдүн району) № 144-буюрманын иш-аракеттер планын аткарууга алышкан эмес.

4.4 Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн “Баңгизаттарга каршы программасын ишке ашыруу боюнча иш-чаралар Планын бекитүү жөнүндө” 2014-жылдын 28-ноябрындагы № 535-б буйругунун жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн 2015-жылдын 17-апрелиндеги №79-б буюрмасын аткарылышы боюнча райондук мамлекеттик администрациялар жана Токмок шаарынын мэриясы тарабынан өз убагында аткарууга алынган жана аталган буйруктар кабыл алынып жана Баңгизатка каршы программасын жүзөгө ашыруу боюнча Иш-планы бекитилген.

Бирок, Кемин, Орловка шаарынын мэриялары (Кемин району), Александровка айыл аймагы (Москва району), Таш-Дөбө жана Маевка айыл аймактары (Аламүдүн району), Шопоков шаарынын мэриясы, Крупский атындагы жана Сокулук айыл аймактары (Сокулук району) № 79-буюрманын аткарылышын толук камсыз кылышкан эмес. (кварталдык отчеттору толук аткарылган эмес).

Ал эми, Чүй айыл аймагы (Чүй району), Кара-Балта шаарынын мэриясы (Жайыл району) жана Байтик айыл аймагы (Аламүдүн району) № 79-буюрмасын аткарууга алышкан эмес.

4.5 Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн “Кыргыз Республикасынын калкын жана аймагын өзгөчө кырдаалдардан комплекстүү коргоонун 2018-2030-жылдарга концепциясы жөнүндө” 2018-жылдын 29-январы №58 токтомунун жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн “Чүй облусунун калкын жана аймагын өзгөчө кырдаалдардан комплекстүү коргоонун 2018-2030-жылдарга (1-этап 2018-2022-жылдар) концепциясынын ишке ашыруу боюнча иш-чаралар Планын бекитүү жөнүндө” 2018-жылдын 28-мартындагы №73-б буюрмасы боюнча райондук мамлекеттик администрациялар жана Токмок шаарынын мэриясы тарабынан буюрмалар кабыл алынып, концепцияны ишке ашыруу боюнча иш-чаралар Планы бекитилип, аткарууга алынган жана тиешелүү маалымат өз убагында берилген.

Бирок, Орловка, Кемин шаарынын мэриялары (Кемин району), Беловодск жана Александровка айыл аймактары (Москва району), Таш-Дөбө жана Маевка айыл аймактары (Аламүдүн району), Сокулук айыл аймагы (Сокулук району) №73-буюрманы толук аткарууга алышкан эмес. (кварталдык отчеттору толук эмес).

Ал эми, Чүй айыл аймагы (Чүй району), Кара-Балта шаарынын мэриясы (Жайыл району), Байтик айыл аймагы (Аламүдү н району) № 73-буюрманы аткарууга алышкан эмес.

2018-жылдын жыйынтыгы боюнча райондук мамлекеттик администрацияларда, Токмок шаарынын мэриясында жана өз алдынча башкаруу органдарында расмий иш-кагаздар жана жарандардын кайрылууларынын аткаруучулук тартибинин абалын жеринде чыгуу менен кароодо төмөнкүлөр табылды:

— Токмок шаарынын мэриясы тарабынан Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн 2018-жылдын 13-ноябрындагы № 12 КЧ “2018-жылдын 9 айындагы социалдык-экономикалык өнүгүүсүнүн жыйынтыктары боюнча” чечимдин аткарылышына формалдуу мамиле жасап, толук эмес аткарылгандыгы, өздүк ички иш-планынын аткарылышын көзөмөлдөн албагандыгы, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн “2015-2020-жылдарга Кыргыз Республикасынын диний чөйрөдөгү мамлекеттик саясатынын концепциясын ишке ашыруу боюнча иш-аракеттер Планынын бекитүү жөнүндө” 2015-жылдын 9-июлундагы № 315-буйругун толук эмес аткарууга алынгандыгы белгиленет.

— Панфилов райондук мамлекеттик администрация тарабынан өздүк ички иш-планынын аткарылышы документтер менен иштөө регламентинин талаптарына ылайык, көзөмөлдөн албагандыгы, № 12-облустук коллегиянын чечиминин аткарылышына формалдуу мамиле жасалгандыгы белгиленет.

— Жайыл райондук мамлекеттик администрациясы тарабынан облустук коллегиянын чечимдери, өздүк ички иш пландары жана мамлекеттик программалары толук аткарууга алынгандыгы менен бирге, Кара-Балта шаарынын мэриясы тарабынан Кыргыз Республикасынын “Жарандардын кайрылууларын кароо тартиби жөнүндө” Мыйзамынын 9-беренесинин 3-пунктун бузуусу, мамлекеттик программалардын аткарылбагандыгы белгиленет.

— Москва райондук мамлекеттик администрациясы тарабынан № 12-облустук коллегиянын чечимдин аткарылышына формалдуу мамиле жасалгандыгы, өздүк ички иш-планынын аткарылышы документтер менен иштөө регламентинин талаптарына ылайык, көзөмөлдөн алынбагандыгы менен Александровка жана Беловодск айыл аймактарында Иш-кагаздарын жүргүзүү боюнча Типтүү нускамасынын талаптарын бузуусу, Александровка айыл аймагы тарабынан облустук коллегиянын чечимдерин, өздүк ички иш планын, мамлекеттик программалардын аткарылбагандыгы белгиленет.

— Сокулук райондук мамлекеттик администрациясы тарабынан № 12-облустук коллегиянын чечимдин аткарылышына формалдуу мамиле жасалгандыгы, өздүк ички иш-планынын аткарылышы документтер менен иштөө регламентинин талаптарына ылайык, көзөмөлдөн алынбагандыгы, Крупский атындагы айыл аймагы тарабынан Типтүү нускаманын 22-23 жана

44-пункттарын бузуусу, Крупская атындагы, Сокулук айыл аймактары жана Шопоков шаарынын мэриясы тарабынан мамлекеттик программалардын толук эмес аткарылгандыгы белгиленет.

— Аламүдүн райондук мамлекеттик администрациясы тарабынан № 12-облустук коллегиянын чечимдин аткарылышына формалдуу мамиле жасалгандыгы, Таш-Дөбө жана Маевка айыл аймактары тарабынан Типтүү нускаманын 66-пунктун бузуусу, мамлекеттик программалардын, облустук коллегиянын чечимдеринин толук эмес аткарылгандыгы, Байтик айыл аймагы тарабынан мамлекеттик программалардын, облустук коллегиянын чечимдерин аткарылбагандыгы белгиленет.

— Ысык-Ата райондук мамлекеттик администрациясы тарабынан № 12-облустук коллегиянын чечимдин аткарылышынын толук эместиги (чечимдин 7-пунктунун аткарылышы жок) белгиленет.

— Чүй райондук мамлекеттик администрациясы тарабынан № 12-облустук коллегиянын чечимдин аткарылышынын толук эместиги (чечимдин 7-пунктунун аткарылышы жок), Чүй айыл аймагы тарабынан облустук коллегиянын чечимдерин, өздүк ички иш планын, мамлекеттик программалардын толук эмес аткарылгандыгы белгиленет.

— Кемин райондук мамлекеттик администрациясы тарабынан № 12-облустук коллегиянын чечиминин 7-пунктунан тышкары башка пунктар боюнча аткарылган иштер тууралуу маалымдалганы, ал эми Кемин жана Орловка шаарынын мэриялары тарабынан облустук коллегиянын чечимдери, өздүк ички иш пландары жана мамлекеттик программалар толук эмес аткарылгандыгы, Типтүү нускаманын 66-пунктунун бузуусу жана Орловка шаарынын мэриясы тарабынан 22,23-пунктарынын бузуусу белгиленет.

Жогоруда айтылгандардын негизинде, 2018-жылдын жыйынтыгы боюнча райондук мамлекеттик администрациялар тарабынан мамлекеттик программалардын ишке ашыруу максатында жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары менен биргеликте иш жүргүзүү.

Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарында «Жарандардын кайрылууларын кароо тартиби жөнүндө» Кыргыз Республикасынын мыйзамын, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2012-жылдын 23-июлундагы № 517-токтому менен бекитилген иш кагаздарын жүргүзүү боюнча Типтүү нускаманын талаптарына ылайык иш кагаздарын алып баруу.

Райондук мамлекеттик администрациялары жана Токмок шаарынын мэриясы тарабынан Чүй облусунун коллегиясынын чечимдери боюнча формалдуу эмес конкреттүү иш-аракеттерди жүргүзүү, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына талаптарды так коюу.

Райондук мамлекеттик администрацияларына, Токмок шаарынын мэриясына жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына өздүк иш пландарынын аткарылышын бекитилген документтер менен иштөө Регламентинин талаптарына ылайык иш жүргүзүү.

Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын башчыларына расмий иш кагаздар жана жарандардын кайрылуулары боюнча автоматташтырылган “АСКИД” программасынын негизинде иш жүргүзүүнүн материалдык-техникалык жагынан камсыздоо, ал эми райондук мамлекеттик администрациялар тарабынан программага методикалык окутуу иштерин жүргүзүү

 

 

Jeenalieva
By Jeenalieva Февраль 4, 2019 09:25

Приемная кампания 2018

Парламент

Элдик медицина